De stelling van Helen Maatjes, advocaat bij The Legal Group. Helen Maatjes adviseert onze cliënten op het gebied van het intellectueel eigendomsrecht.

De zitzak – gebakken lucht!

De zitzak is inmiddels al tientallen jaren bekend en kent zo af en toe weer een opleving, zodat de aloude zitzak ineens in huizen, tuinen en op het strand opduikt. Vanaf 2005 duikt de zitzak af en toe ook op in de rechtbank in een discussie over auteursrechten. Al eerder op ons blog schreven wij hierover[1].

Auteursrecht op een kussen?

In meerdere procedures heeft Fatboy, met wisselend succes, geprobeerd auteursrechtelijke bescherming op haar rechthoekige zitzak van 140 x 180 cm te verkrijgen. Het Fatboy kussen is natuurlijk niets meer en niets minder dan een grote versie van het welbekende kussen en kan niet ineens als ‘oorspronkelijk werk’ worden gezien, hoe graag Fatboy dit ook zou willen. Meerdere malen kreeg Fatboy dan ook de deksel op haar neus. The Legal Group heeft in 2009 met succes geprocedeerd en aangetoond dat het zitkussen van Fatboy gewoon was overgetrokken van een al bestaand ontwerp[2]. Kortom; geen auteursrecht op het zitkussen. Later heeft Fatboy in een hoger beroep procedure het toch voor elkaar gekregen om het Gerechtshof Den Bosch auteursrechtelijke bescherming aan haar zitkussen te geven, in ons blog noemden wij dit al een gerechtelijke dwaling. Na deze uitspraak heeft Fatboy zich niet meer bij de rechter gewaagd en houdt zij angstvallig vast aan deze ene (voor haar) gunstige uitspraak.

Opblaasbaar dan wel oorspronkelijk?

Deze zomer staat ons een nieuwe trend op zitkussen gebied te wachten; de opblaasbare zitzak. Deze zitzak zwaai je rond om met lucht te vullen en sluit je snel af. Vervolgens kun je er op zitten of liggen. Deze zogenaamde “Lamzac” is al snel via social media kanalen opgepikt en het ziet er naar uit dat dit gelijk een succes wordt. Fatboy heeft de Lamzac inmiddels ingelijfd en we zullen deze zitzak de komende tijd ongetwijfeld vaak tegenkomen op het strand, in het park en of festivals.

Inmiddels zijn er ook al diverse varianten op de markt, zo is er de “Kaisr” zitzak die min of meer volgens hetzelfde principe werkt, maar wel met extra zakken om bijvoorbeeld telefoon of boeken in op te bergen. In de Verenigde Staten is de “Windpouch” een variant en in Duitsland vind je de “Laybag”[3]. Al deze zitzakken lijken in grote lijnen op elkaar, maar is dat nou zo erg?

De bedenker van de Lamzac roept al dat het ‘idee’ beschermd is en dat er onderzocht wordt wat de mogelijkheden zijn om tegen de ‘na-apers op te treden[4]. Maar ja, een zitzak is en blijft gewoon een zitzak, een uitvergroot kussen. Het vervangen van de piepschuim bolletjes voor lucht, is geen oorspronkelijk element. Luchtbedden bestaan immers in allerlei vormen en maten al sinds jaren. De vorm lijkt functioneel bepaald, de vorm moet natuurlijk kunnen blijven staan op diverse ondergronden en je moet er nog steeds lekker op kunnen zitten of liggen. Zo op het eerste gezicht lijkt de opblaasbare zitzak dus niet voldoende oorspronkelijk om via het auteursrecht te worden beschermd. Fatboy zal hier ongetwijfeld geen genoegen mee nemen en dit zal vast nog vervolgd worden. Tot die tijd kunt u kiezen op welke variant u deze zomer gaat loungen!